Granica opactwa broumowskiego – pod Białą Skałą…

Jeden z szerszych tematów na blogu, mianowicie „Graniczne oznakowania opactw i zakonów w Sudetach„, najbardziej ‚schodzony’ i opisany został przeze mnie w 2017 roku. Niejako zakończeniem w temacie zakonnych granic na tenże rok okazał się nieco ponad kilometrowy fragment południowo-wschodniego krańca dawnych granic dóbr opactwa w Broumowie. Ta dawna granica opactwa biegnie zboczem góry Biała Skała wzdłuż dzisiejszego odcinka III/182 granicy polsko-czeskiej. Wzniesienie Biała Skała (728 m n.p.m.), zwane przed wojną Heidel-Berg, wznosi się na zachód od miejscowości Radków i chyba najokazalej prezentuje się z brzegów zalewu radkowskiego.

Dziewiętnastowieczne mapy pokazują, że na tym odcinku istniały graniczne oznaczenia zakonne, zarówno w postaci trzyliterowego monogramu który oznaczał: pierwsza litera – inicjał opata w czasie kiedy kamień/znak graniczny został postawiony; dwie kolejne litery ‚AB’ – skrót od „Abbas Brzevnovensis” czyli „Opat Brzewnowa” (*).

(*) – Opactwo w Broumowie było prepozyturą opactwa w Brzewnowie, stąd interpretacja historyków liter ‚AB’ jako ‚Abbas Brzevnovensis’ (Opat Brzewnowa) a nie ‚Abbas Braunensis’ (Opat Broumova).

Również na mapie katastralnej widoczne są oznaczenia symbolu opactwa w Broumowie – brzewna, czyli pnia drzewa pozbawionego gałęzi.

 

źródło mapy: geolab.cz

 

źródło mapy: archivnimapy.cuzk.cz

Początkiem opisanego fragmentu granicy jest miejsce pod urwiskiem przy znaku granicznym 182/6. Ciągle uważam, że jest to najpiękniejszy przykład historycznego znakowania granic w skali nie tylko Gór Stołowych ale i całych Sudetów. Wśród całej różnorodności wykutych w tym miejscu w skale znaków granicznych, są oczywiście dwa związane bezpośrednio z granicami opactwa broumowskiego. Oznakowania graniczne przy znaku granicznym 182/6 zostały już opisane przeze mnie w osobnym wpisie:

CZPL III 182/6

 

Idąc granicą w dół zboczem góry Biała Skała w kierunku rosnącej numeracji na obecnych słupkach granicznych (czyli na północny-wschód) następny ślad oznakowania granicy dóbr opactwa napotykam przy znaku granicznym 182/11:

Na głazie oprócz krzyża widać wykutą cyfrę 7 oraz zachowaną lewą część symbolu brzewna. Numer 7 zgadza się z lokalizacją takiego znaku granicznego na XIX-wiecznych mapach.

Kolejny ślad oznakowania granic opactwa widać na głazie przy znaku granicznym 182/16 – krzyż oraz symbol brzewna.

Na głazie przy znaku granicznym 182/19 oprócz numeru 15 oraz symbolu brzewna wykuto połączone litery „WB”, które były oznaczeniem granicy lasów miejskich Radkowa („Wünschelburg”).

Głaz z kolejnym słupkiem granicznym 182/20 i widoczny obok wykuty symbol brzewna oraz numer 16.

Przy słupku 182/21 odnajduję wykuty symbol opactwa na kamieniu pod warstwą liści.

Po prawej stronie odsłonił się również fragment wykutego numeru 17. Według opisu na XIX wiecznej mapie katastralnej przy znaku nr 17 powinien również znajdować się wykuty monogram „AFB” oraz data 1807.

źródło mapy: archivnimapy.cuzk.cz

Głaz jednak jest obrośnięty mchem i samo odgarnięcie liści nie wystarczyłoby aby znaleźć pozostałe ryty. Ponieważ znajduje się na granicy parku narodowego postanawiam zostawić głaz w stanie nietkniętym.

Idąc dalej granicą, która zaczyna biec rowem mijam stary kamienny słupek, oznaczeń jednak na nim brak.

Ostatni zachowany ślad garnicznych oznaczeń dóbr opactwa broumowskiego napotykam na głazie przy słupku 182/29.

Na tym głazie oprócz krzyża, symbolu brzewna oraz numeru 26 wykuto drugi, trzycyfrowy numer ‚273’. Jest to numeracja linii granicznej z późniejszego okresu – lat 20-tych XX wieku.

 


Opisane miejsce znajduje się na granicy Parku Narodowego Gór Stołowych poza znakowanymi szlakami pieszymi.


 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s