Na północnej granicy dóbr opactwa broumowskiego

Obecna granica polsko-czeska w Górach Suchych (pasmo to nazywane jest po czesku Javoří hory) była w przeszłości północną granicą dóbr opactwa w Broumowie.

Wybrałem się więc na kilkukilometrowy spacer wzdłuż granicy od przełęczy pod Czarnochem do Słonecznej Kopy z zamiarem przyglądnięcia się zachowanym śladom granicznym opactwa broumowskiego.


Trójpański Kamień.

To chyba najbardziej znany a tej okolicy zachowany ślad dawnych oznaczeń granicznych. Trójpański Kamień postawiony został na tzw. trójstyku, czyli punkcie gdzie zbiegają się granice trzech dóbr.

Ten trójstyk został oznaczony na mapie z 1763 roku:

źródło mapy: mapire.eu

Trójpański Kamień stoi przy obecnym słupku granicznym 204/3.

Na kamieniu znajdują się herby i inicjały właścicieli stykających się w tym miejscu dóbr. Oznaczenia wyryte na kamieniu zostały opisane na mapie katastralnej z 1848 roku:

źródło map: archivnimapy.cuzk.cz

Inicjały i herby wyryte na Trójpańskim Kamieniu oznaczają:

MGVH (Max Graf von Hochberg) – hrabia von Hochberg z Książa.

JBVS (Joseph Baron von Stiellfried) – baron von Stiellfried z Nowej Rudy.

OAB – pierwsza litera to inicjał Othmara (Othmarus) Daniela Zinkeo  – opata w latach 1700 – 1738. Dwie kolejne litery to skrót od „Abbas Brzevnovensis” czyli „Opat Brzewnowa” (*).

(*) – Opactwo w Broumowie było prepozyturą opactwa w Brzewnowie, stąd interpretacja historyków liter ‚AB’ jako ‚Abbas Brzevnovensis’ (Opat Brzewnowa) a nie ‚Abbas Braunensis’ (Opat Broumova).

szkice na podstawie źródła z: Gazeta Noworudzka

Część kamienia, na której znajdują się oznaczenia opactwa broumowskiego jest dzisiaj najbardziej zachowana.

Na stronie ‚broumowskiej’ kamienia, oprócz oryginalnej daty 1732, widać poniżej późniejszą – 1870. Trzecia z dat, najniższa ‚1966’ jest raczej rytem nudzących się pograniczników w owym czasie.

Po stronie wschodniej Trójpańskiego Kamienia widoczna jest również cyfra „430”. Jest to najprawdopodobniej ślad po istniejącej w XIX wieku numeracji granicy.


Kamienne znaki graniczne opactwa w Broumowie.

Na wspomnianej mapie katastralnej z 1848 roku naniesione zostały również opisy znaków granicznych wzdłuż całego ciągu granicy. Jedna (przeważnie pierwsza) z liter jest inicjałem imienia opata w czasie, kiedy dany znak graniczny został postawiony (co określa wypisana przy literach data).

Dwie pozostałe litery – „AB” – to skrót od „Abbas Brzevnovensis” czyli „Opat Brzewnowa” (*).

(*) – Opactwo w Broumowie było prepozyturą opactwa w Brzewnowie, stąd interpretacja historyków liter ‚AB’ jako ‚Abbas Brzevnovensis’ (Opat Brzewnowa) a nie ‚Abbas Braunensis’ (Opat Broumova).

Mapa opisuje znaki graniczne opactwa postawione w latach 1732 – 1836.

 

źródło map: archivnimapy.cuzk.cz

Zachowane dzisiaj ślady oznaczania granic w Górach Suchych przez opactwo broumowskie pochodzą (na przebytym przeze mnie odcinku) z późniejszego okresu niż wspomniana mapa katastralna. Wyliczając w kolejności ze wschodu na zachód na granicy znajdują się:

Częściowo skuty kamień graniczny ‚NAB 1856″ w pobliżu obecnego słupka 202/3:

 

Kamień graniczny ‚NAB 1846″ obok obecnego słupka III/203 po drugiej stronie granicznej drogi:

 

Kamień graniczny ‚NAB 1846″ obok obecnego słupka 203/4 po drugiej stronie granicznej drogi:

 

Pozostałość (dolna część z datą) kamienia granicznego ‚NAB 1846″ obok obecnego słupka 203/6 po drugiej stronie granicznej drogi:

Resztki tego kamienia ukryte były pod mchem…

Pozostałość (dolna część z datą) kamienia granicznego ‚NAB 1846″ obok obecnego słupka 203/10 po drugiej stronie granicznej drogi:


Cała przebyta przeze mnie trasa wzdłuż granicy polsko-czeskiej prowadzi w lesie bez żadnej szansy na widoki oprócz jednego miejsca – przy słupku granicznym III/204, niedaleko Trójpańskiego Kamienia otwiera się na moment ograniczona panorama na Góry Sowie.

Post Scriptum:

Jak można zauważyc na powyższych zdjęciach kamieni granicznych opactwa, nie uniknęły one ‚ręki’ znakarza szlaku. To chyba jakaś plaga, tym bardziej, że drzew w okolicy nie brakuje….


 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s