Karlsfried

Dzisiejsza droga S132 przecinająca po stronie niemieckiej północno-wschodnią część Gór Łużyckich, prowadząca od Zittau na południe w stronę Czech, od wieków miała duże znaczenie. W jej środkowej części przebiegu przez pasmo gór, kilkadziesiąt metrów od drogi można odnaleźć ślad ważności tej trasy w czasach średniowiecza…

 


Zamek Karlsfried został założony w 1357 przez Karola IV. Miał on na celu zapewnienie bezpieczeństwa oraz poboru opłat na przebiegającym obok niego ważnym szlaku lądowym – tzw. Drodze Żytawskiej z Zittau poprzez Eichgraben do Lückendorf.

Wygląd zamku według K. Brantly z 1836 roku

Zamek był oblegany dwukrotnie, w 1421 i 1424 roku przez husytów. Od 1441 roku zamek zburzono aby położyć kres rabunkoej działalności rycerza Jana z Vartenberka, który rezydowal w zamku. Od tego czasu zamek pozostawał w ruinie przez dziesięciolecia powoli rozbierany przez okolicznych mieszkańców.

Rekonstrukcja zamku według J. Scholze z 1909 roku

Plan zamku według J. Scholze z 1909 roku


W miejscu dawnego zamku (50°50’05.0″N, 14°47’33.0″E) dziś pozostały nieliczne fragmenty murów, szczególnie dolnej części wieży.

Plan ruin zamku według R. Gurllita z 1906 roku

 

Teren zamku został w 2015 roku oczyszczony z roślinności, a porastające cypel zamkowy drzewa zostały wycięte. Przez to pozostałości po zamku zostały odsłonięte i zyskały na atrakcyjności do odwiedzenia tego miejsca.

 


źródło planów i rysunków: spolecnostlh.cz

Popova skála

Ta potężna piaskowcowa grupa skalna wybijająca się ponad linię drzew widoczna jest z wielu miejsc w północno-zachodniej części Gór Łużyckich (Żytawskich).

Popova skála (niemiecka nazwa Pfaffenstein) 565 m n.p.m. stoi na szczycie góry o tej samej nazwie. Prowadzi na nią niebieski szlak.


Zanim dotrę do skały staram się najpierw odnaleźć jakieś ślady po stojącej dawniej koło skały małej chatki zwanej Hugo-hütte.

źródło fotografii: zanikleobce.cz

Pod jedną za skał w okolicy zauważam regularnie ułożone z głazów w prostokąt pozostałości z resztkami cegieł.

Czyżby to tutaj stała Hugo-hütte? Odnalezione miejsce zgadza się z lokalizacją chatki zaznaczonej na przedwojennej mapie.

źródło mapy: deutschefotothek.de


Sama Popowa Skała to wybitna dominanta w okolicy (50°49’31.5″N, 14°48’48.0″E). Nic dziwnego że jej walory widokowe dostrzeżono juz dawno, szczyt skały dla turystów dostępny jest już bowiem od 1904 roku, kiedy to założono metalowe schody i balustrady.



Na początku lat 30-tych XX wieku najwyższy blok skalny groził zawaleniem, w związku z czym został on obmurowany.

Na podmurówce zachowała się data z tym związana.

Skały nie przysłaniają żadne drzewa, w związku z tym widok ze niej jest w każdym kierunku i najdalej sięga aż pod grzbiet Karkonoszy. Koniecznie trzeba tam się wybrać przy dobrej widoczności.


Triangulacja Królestwa Saksonii – punkt nr 39 – Strassberg

Jestem w północno-zachodniej części Gór Łużyckich, zwanych też Górami Żytawskimi. Jednym z zaplanowanych celów podczas całodniowego łażenia po okolicy jest wejście na górę Strassberg.

Wędrówkę rozpocząłem z czeskiej miejscowości Hrádek nad Nisou idąc wzdłuż granicy czesko-niemieckiej. Po dotarciu do Czeskiej Bramy, która znajduje się u podnóża góry Strassberg decyduję się na wariant podejścia bez szlaku od granicy czesko-niemieckiej. Początkowo jest to nieużywana od dłuższego czasu droga leśna…

… po czym następuje podejście ostro pod górę ledwo widoczną ścieżką.

Idąc takim wariantem trasy mam okazję zobaczyć jak wygląda cel wyprawy od dołu. 🙂 Całkiem pokaźna skałka. Jeszcze tylko trzeba znaleźć przejście by się wdrapać na brakujące w pionie 30 metrów do widocznego tarasu widokowego.

Skała ta nosi nazwę „Lisia Ambona” („Fuchskanzel”). Została wybrana na punkt geodezyjny podczas XIX-wiecznej Triangulacji Królestwa Saksonii.

źródło mapy: deutschefotothek.de

Nazwa punktu geodezyjnego – Strassberg pochodzi od nazwy góry, na której znajduje się Lisia Ambona. Nie jest to jednak najwyższy punkt tej góry.

fuchskanzel_obelisk

Na obelisku zachowane są uchwyty służące do umocowania instrumentów triangulacyjnych.fuchskanzel_obelisk_gora

fuchskanzel_obelisk_tyl

Z Lisiej Ambony roztacza się do dnia dzisiejszego widok na obecny rejon trójstyku polsko-czesko-niemieckiego.



Wierzchołek góry  Strassberg, od którego wziął nazwę punkt geodezyjny na Lisiej Ambonie, znajduje się około 150 metrów dalej w lesie.

źródło mapy: opentopomap.org

Na wierzchołku znajduje się sporej wielkości głaz. Widoków oczywiście stąd żadnych, las wszystko przesłania.


Na zakończenie jedno spostrzeżenie. Na przykładzie obelisku geodezyjnego Strassberg widać rozpoczętą w ostatnim czasie rewitalizację miejsc związanych z XIX-wieczną Triangulacją Królestwa Saksonii. Poniżej zdjęcie porównujący obecny wygląd obelisku z tym jak on wyglądał przed laty:

źródło zdjęcia po lewej: de.wikipedia.org

Podobną rewitalizacje (porównując stan obecny ze zdjęciami w Internecie) przeszło już kilka innych obelisków, które odwiedziłem. Akcja warta pochwały, oby odnowione punkty uchroniły się przed wandalizmem jak najdłużej.


 

Königlich – Sächsische Triangulirung

Triangulacja Królestwa Saksonii

Punkt nr 39 II rzędu (Station 39 – Vermessungspunkt II. Ordnung)

Strassberg

źródło mapy: de.wikipedia.org

Pozycja GPS punktu: 50°49’52.6″N 14°47’45.4″E

Symulacja panoramy.

Punkty osnowy w wyznaczonej z punktem „Strassberg” sieci triangulacyjnej (wg mapy z 1896 roku):

Nr punktu
Nazwa punktu
odległość w km azymut w stopniach
4 Jeschken 17.2361 129.53
5 Lausche 10.6565 280.64
38 Gückelsberg 12.2459 74.16
40 Schanzberg 13.8689 5.39

odległość i azymut w tabeli wyliczony przez autora wg pozycji GPS punktów osnowy geodezyjnej.

Symulacje panoram: udeuschle.selfhost.pro


 

Böhmisches Tor / Česká brána

Czeska Brama (niem. Böhmisches Tor, czes. Česká brána) to część doliny granicznej w północno zachodniej części Gór Łużyckich (Gór Żytawskich) nad Białym Strumieniem. Tędy prowadziła ponoć stara ścieżka z Czech do Łużyc, zanim w XIV wieku została poprowadzona nowa droga przez Petrovice.

Böhmisches Tor / Česká brána to również nazwa grupy skał stojącej na dnie doliny (50°49’38.0″N, 14°48’5.0″E).

Miejsce to znane jest z tego, że pomiędzy dwiema skałami przebiega granica (obecnie czesko-niemiecka).

źródło mapy: statnihranice.cz

Historia poprowadzenia granicy pomiędzy skałami (pomimo, że obok prowadzi droga) sięga na pewno XVIII wieku, kiedy to skały zaznaczono na mapach wojskowych Austro-Węgier (1763-1787).

źródło mapy: mapire.eu

Na ‚większej’ skale – leżącej po stronie niemieckiej nad obecnym znakiem granicznym zachowały się stare znaki.

Również na ‚czeskiej’ skale można zauważyć stare znaki powyżej obecnego znaku granicznego.

Sama skała ma wysokość kilkunastu metrów i zbudowana jest z piaskowca.

Podobne skały piaskowcowe można dostrzec w okolicznej dolinie.