Kamień Trzech Granic – Góry Sowie

W Górach Sowich na południe od Przełęczy Woliborskiej jeszcze nie byłem. Generalnie ta część pasma Sudetów nie obfituje w żadne atrakcje, polecałbym ja głownie miłośnikom górskiego łażenia po lesie bez szans na widoki. Teren położony przy miejscowości Srebrna Góra zagospodarowany został pod rowerzystów górskich – wytyczone zostały tutaj tzw. „singletrack’i”. I to by było na tyle odnośnie ogólnego opisu południowej części Gór Sowich.

Postanowiłem jednak poswięcić pół dnia na ten monotonny obszar. Przygoniła mnie tutaj jedna ciekawostka. Otóż na trójstyku trzech dawnych dóbr postawiono nie byle jaki kamień graniczny. Miejsce to znajduje sie na płytkiej przełęczy pomiędzy wzniesieniami Trześnik i Rozstaj. To drugie wzniesienie nazywało się przed wojną „Bei den Drei Grenze” czyli „U trzech Granic”, a same granice dóbr przebiegały następująco:

źródło mapy: mapire.eu

Miejsce trójstyku znajduje się fizycznie w terenie przed widoczną na zdjęciu amboną.

Wspomniany nie byle jaki kamień graniczny, zwany Kamieniem Trzech Granic stał w miejscu trójstyku jeszcze w 2009 roku:

źródło fotografii z 2009 roku: polska-org.pl

Oryginalne usytuowanie kamiena było dość niefortunne, stał on tuż przy drodze transportu leśnego i kilkukrotnie był on przewracany.  W 2011 roku po ponownym jego wywróceniu z powodu prac leśnych, kamień ten w obawie przed jego dewastacją został przeniesiony w bezpieczniejsze miejsce nieopodal (50°35’47.0″N, 16°37’08.5″E). Kamień został ogrodzony, a teren wokól niego uporządkowany.

źródło fotografii z 2011 roku: jorganisciak.pl

Osiem lat póżniej, w 2019 roku miejsce to wygląda zupełnie inaczej a przyczyną jest olbrzymia popularność związana ze starymi kamieniami granicznymi, a co za tym idzie masowy ruch turystyczny w tym miejscu (który ostrożnie szacuje na co najwyżej kilkadziesiąt osób rocznie). Spowodowało to sytuację, że przeniesiony Kamień Trzech Granic … zarósł i jest zupełnie niewidoczny nawet z bliskiej odległości. Na zdjęciu poniżej to te zarośla na prawo od drogi.

W takie miejsca powinienem nosić ze sobą maczetę. Sam Kamień trzech granic opanowały bowiem sobie rośliny kolczaste, żeby nie było łatwo. Szczerze mówiąc wyglądalo to opłakanie. Jedynym pozytywnym elementem i zaskoczeniem była dla mnie postawiona przy kamieniu tablica informacyjna. Jej treść oraz ilustracje na temat Kamienia Trzech Granic były tak wyczerpujące, że nie musiałem po powrocie praktycznie korzystać z żadnych innych źródeł, by dowiedzieć się czegoś więcej. Pierwszy raz się spotkałem z tak świetnym opisem zabytkowego kamienia granicznego. Więcej takich opisów w pozostałych tego typu miejscach i będę musiał zamknąć pisanie na ten temat na blogu bo nie będzie po co 😉

Po ogarnięciu z chaszczy jako tako miejsca pomiędzy kamieniem granicznym i okalającym go płotkiem, można było w końcu przyjrzeć mu się z bliska i porobić jakieś zdjęcia.



Kamień trzech Granic

Sam Kamień Trzech Granic jest unikatem tego typu zachowanych zabytków. Został on bowiem udekorowany z trzech stron rzeźbonymi herbami włascicieli zbiegających się tutaj posiadłości.

Kamień ten pochodzi z XVIII wieku, a jego udekorowane herbami i opisami trzy ściany związane są z ówczesnymi włascicielami graniczących terenów: rodzinę Haugwitz, ród szlachecki Nimptsch oraz klasztor cysterski w Henrykowie.


Haugwitz

Tereny należące do rodziny arystokratycznej Haugwitz dochodziły to miejsca trójstyku ‚klinem’ od strony wschodniej i w tym kierunku zwrócona była poniższa sciana Kamienia Trzech Granic:

Wykuty herb rodziny Haugwitz jest obecnie mocno nieczytelny. Przedstawiał on głowę barana.

Przypuszczalnie wykuty herb wyglądał oryginalnie następująco:

szkic na podstawie ilustracji z tablicy informacyjnej przy Kamieniu Trzech Granic.

Poniżej herbu wykuto nazwę miejscowości Raschdorf (dzisiejsza Jemna).

 


Nimptsch

Teren należący do rodu szlacheckiego Nimptsch dochodzil do trójstyku od strony północnej.

Herbem rodu Nimptsch był pół jednorożec i pół ryba.

szkic na podstawie ilustracji z tablicy informacyjnej przy Kamieniu Trzech Granic.

Pod herbem wykuto nazwę miejscowości Lampersdorf (dzisiejsze Grodziszcze)

 


klasztor cysterski w Henrykowie

Dobra klasztorne zajmowały teren na południe od trójstyku.

Herbowe tarcze klasztorne to krzyż i napis MORS oraz żuraw trzymający kamień.

szkic na podstawie ilustracji z tablicy informacyjnej przy Kamieniu Trzech Granic.

Pod tarczami herbowymi wykuto datę ‚1730’ i poniżej nazwę Raschgrund (dzisiejsza kolonia Jemna).

 


Na górnej części kamienia ponad herbem kalsztoru wykuto cyfrę ‚1’. Jest to prawdopodobnie wtórne wykucie związane z numeracją kamieni granicznych.

Przypuszczalne oryginalny kształt kamienia miał formę obelisku, gdyż był to w owym czasie popularny kształ tego typu kamieni granicznych.

szkic na podstawie ilustracji z tablicy informacyjnej przy Kamieniu Trzech Granic.

 


 

Reklamy

2 thoughts on “Kamień Trzech Granic – Góry Sowie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s