Pątniczą ścieżką z Polic nad Metují do Wambierzyc – Część 1.

Do bazyliki w Wambierzycach pielgrzymowali przez stulecia pątnicy z Czech, Moraw, Austrii, Opolskiego i Górnego Śląska. W kulminacyjnym okresie kultu maryjnego co roku przybywało tu ok. 200 tys. pielgrzymów. Istniało kilka dróg, którymi pielgrzymi pieszo podążali do Wambierzyc z różnych kierunków, zwano je potocznie „pątniczymi ścieżkami”. Na trasie pielgrzymek stawiano w wielu miejscach przydrożne krzyże oraz kapliczki będące dla pątników miejscami odpoczynku oraz modlitwy.

Jedną z takich dróg była „Vambeřická cesta” rozpoczynająca się w miejscowości Police nad Metují. Nieznane są początki tradycji pielgrzymowania z tej miejscowości. Ze wzmianek jedynie wiadomo, że po epidemii dżumy w 1585 roku mieszkażcy zobowiązali się corocznie wędrować do sanktuarium w Bardzie. A pod koniec XVII stulecia po rozbudowie sanktuarium w Wambierzycach zaczęto powszechnie pielgrzymować wlaśnie do tego miejsca. Pielgrzymi mogli dojechać od 1875 roku do Polic nad Metui pociągiem. Następnie mieli do pokonania ponad 25 kilometrów na piechotę. Trasa biegła przez wierzchowinę Broumowskich Ścian do do górnego skraju wsi Božanov, następnie poprzez osade Studená Voda w strone granicy panstwowej a po jej przekroczeniu dalej przez Radków do Wambierzyc.

szkic na podstawie map z: archivnimapy.cuzk.cz

Zwyczaj corocznego pielgrzymkowania do Wambierzyc od strony Polic nad Metují uległ całkowitej zmianie po drugiej wojnie światowej. Ostatnia pielgrzymka miała miejsce w 1947 roku, po czym uszczelniono i zamknięto granicę pomiędzy Czechosłowacją i Polską Rzeczpospolitą Ludową.

Po ustaniu pielgrzymowania pątnicza ścieżka na wielu odcinkach przestała istnieć. W niektórych miejscach została ona wręcz zaorana – komunistyczne władze zamieniły ją na łąki i pola.

Ostały się jedynie krzyże i kapliczki. Dzisiaj są one często jedynym widocznym śladem dawnej pielgrzymkowej drogi z Polic nad Metui do Wambierzyc.

fragmenty tekstu na podstawie broszury informacyjnej: „Za poznáním obce Suchý Dul”.


Pątniczą ścieżką z Polic nad Metují do Wambierzyc.

Część 1: odcinek Police nad Metují – „U Kříže”


Przykładem likwidacji przelgrzymkowej drogi za czasów komunistycznych jest prawie trzykilometrowy odcinek z Polic nad Metují do miejsca zwanego „U Kříže”. Na przedwojennych mapach ten fragment dawnej ścieżki pątniczej (oznaczony przeze mnie na czerwono) miał następujący przebieg:

źródło mapy: archivnimapy.cuzk.cz

Na współczesnych mapach topograficznych po drodze ani śladu, zaznaczone są jedynie krzyże i kapliczki. Ze zdjęcia lotniczego widać natomiast, że wszyskie religijne pomniki stoją obecnie pośrodku łąk i pół…


źródło mapy i fotomapy: geoportal.gov.cz

Tym odcinkiem nieistniejącej pątniczej ścieżki przeszedłem się w maju 2018 roku. Zaraz po minięciu ostatnich zabudowań Polic nad Metují mam dowód, że drogi już nie ma – po minięciu ostatnich domów mam do pokonania kilkaset metrów w postaci kwitnącego pola rzepaku 🙂 Według przedwojennych map tędy biegła pątnicza ścieżka.


(50°31’55.5″N, 16°14’57.5″E)

Docieram do pierwszego miejsca, gdzie według map powinna stać kapliczka albo krzyż.

źródło mapy: geoportal.gov.cz

Według lokalizacji krzyz albo kapliczka powinna znajdować się w tej kępie drzew. Jednak nic w tym miejscu nie ma 😦

Jestem natomiast uważnie obserwowany…

Schodzę zboczem w stronę dolinki, gdzie ma się znajdować następny krzyż. Niwelacja terenu w dół zbocza jednoznacznie wskazuje, że szła tędy kiedyś droga.


(50°31’56.0″N, 16°15’07.0″E)

Pierwszy krzyż odnajduję ukryty pod konarami rozłożystego drzewa.

źródło mapy: geoportal.gov.cz

Na cokole krzyża widać m.in. wykutą datę ‚1885’.

Spojrzenie w dół dolinki, i idę dalej do nastepnego krzyża.


(50°31’55.0″N, 16°15’26.0″E)

Kolejny krzyż widoczny był już z daleka. Stoi on pośrodku łąki w dolince.

źródło mapy: geoportal.gov.cz

Na kamiennym cokole w jego środkowej części wykuto inskrypcję „OWI SWATE PROSTE BOHA BI NAM HRICHI ODBNSTIL 1786 F.H.”

Od tego miejsca pątnicza ścieżka wiodła pod górę do wylotu dolinki.


(50°31’45.5″N, 16°15’41.5″E)

Kolejny krzyż stojący w górnej części dolinki jest bogato rzeźbiony z trzech stron a wykuta na nim data to 1801 rok.

źródło mapy: geoportal.gov.cz

Stamtąd przyszedłem …

… a na horyzoncie pojawia się góra Ostaš.


(50°31’40.5″N, 16°15’49.5″E)

źródło mapy: geoportal.gov.cz

Zgodnie z mapami powinienem kierować się w stronę widocznej kępy drzew stojącej na śroku łąki.

Owa kępa drzew skrywa przepiękny obiekt sakralny – wygląda, że była to grupa figuralna zwieńczona wykutą sceną ukoronowania Maryi Panny.

Zachowała się tylko jedna rzeźba i jest ona uszkodzona – postać jest bez głowy.

Ciekawa jest równiez tylna ściana głównej części tego zabytku – wykuto tutaj scenę chyba rolniczej orki…

Przede mną ostatni odcinek łąki, którą dawniej biegła pątnicza ścieżka. Idę lekko pod górę, ciągle spoglądam za siebie, gdyz widoki są tego warte.

Docieram w końcu po prawie trzech kilometrach łażenia łąkami i polami do polnej drogi – miejsca zwanego „U Kříže”…


Dalsza część opisu pątniczej ścieżki z Polic nad Metui do Wambierzyc w kolejnym wpisie niebawem. 🙂


Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s