Leszczynka (Waldkrug) [zn.]

Jakiś czas temu przeglądając stare mapy okolic Zielonej Góry dostrzegłem zaznaczone dwie gospody, które znajdowały się mniej więcej w połowie drogi pomiędzy wsiami Stożne i Cigacice. Gospody te leżały tuz obok siebie i nosiły nazwę „Waldkrug” oraz „Dornkrug”.

źródło mapy z 1893 roku: historic.place

Te obydwie gospody istniały prawdopodobnie jeszcze do końca II wojny światowej. Zachowało się nawet zdjęcie jednej z nich z początku XX wieku.

źródło zdjęcia: fotopolska.eu

Rozporządzenie Ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 października 1948 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (Monitor Polski 1948, nr 78, poz. 692) zmienia nazwę „Waldkrug” na „Leszczynka”. Może to oznaczać, że zabudowania staly jeszcze tuż po wojnie.

źródło ilustracji: Monitor Polski 1948, nr 78, poz. 692

Przyglądając się współczesnym mapom widać, że po osadzie Leszczynka została już tylko nazwa zaznaczana na niektórych mapach topograficznych.

źródło mapy: openstreetmap.org

Cieniowana mapa terenu pokazuje jeszcze gdzie stały gospodarstwa i jak przebiegały stare drogi. Można więc ukształtowanie terenu porównać z mapą z lat 30-tych XX wieku:

źródło mapy: amzp.pl; podkład mapy cieniowanej: geoportal.gov.pl

Miejsce gdzie stały gospody „Waldkrug” oraz „Dornkrug” obecnie znajduje się pośrodku wielohektarowego pastwiska dla bydła. Pastwisko to otoczone jest ogrodzeniem pod napięciem. Od ogrodzenia do miejsca gdzie stały gospody trzeba iść przez pastwisko co najmniej kilkaset metrów. Dodając do tego towarzystwo stada krów miejsce nie zachęca do eksploracji. Tym bardziej, że po gospodach nie ma ani śladu…


Jest jedna rzecz związana z tym miejscem, która spowodowała, że jednak zdecydowałem się o nim napisać.

Już kiedyś zastanawiałem się co mogło być powodem, że powstały akurat w tym miejscu dwie gospody. Podejrzewałem, że jedną z przyczyn mogła być przebiegająca w tym miejscu granica Śląska i Brandemburgii, która to granica zaznaczana była już na mapach z początku XVII wieku:

Pokaz slajdów wymaga JavaScript.

źródło map z 1635, 1640, 1645 roku: deutschefotothek.de

 

Ale istnienie samej granicy wydawało mi sie trochę za mało, aby mogło to byc powodem wybudowania dwóch gospód w oddaleniu od wsi. Sens ich istnienia na tym ‚pustkowiu’ dała dopiero otrzymana informacja od pana Jacka (za którą dziękuję), że stał tutaj kiedyś kościół.

Faktycznie, lokalizację kościoła tutaj potwierdza mapa z 1739 roku, na której kościół nazwany został ‚Waldkirch’:

źródło mapy: deutschefotothek.de

… a na mapie z 1812 roku oprócz kościoła (nazwanego ‚Kreutz Kirche’) są zaznaczone gospody:

źródło mapy: deutschefotothek.de

Powstanie tego kościoła na granicy Śląska i Brandemburgi związane było z wydarzeniami na Śląsku po wojnie trzydziestoletniej. Ludność wyznania ewangelickiego zaczęła byc wtedy prześladowana. Śląsk stał się katolicki, w związku z tym tuż za jego granicami zaczęły powstawać kościoły zwane ‚granicznymi’, do których pielgrzymowali ze Śląska protestanci.

O tym kościele, wiadomo, że przychodzili do niego ewangelicy z Zielonej Góry i okolic. Kościół był niewielki i był prawdopodobnie w całości drewniany.

źródło ilustracji: Gustav-Adolf Bote für Schlesien 1933


W miejscu, gdzie najprawdopodobniej znajdował się kościół graniczny stoi do dzisiaj głaz (52°00’30.0″N 15°37’27.0″E). Jest to kilkadziesiąt metrów od dawnej gospody ‚Waldkrug’ czyli Leszczynki.

Na głazie wykuto krzyż oraz inskypcję.

Inskrypcja to: ‚1655 bis 1744’ – zapewne są to lata istnienia kościoła.

 


Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s