Jasion (Jehsen) [zn.]

Tym razem w moich poszukiwaniach zachowanych kamiennych drogowskazów w województwie lubuskim zawitałem ponownie nieopodal wsi Biedrzychowice Dolne. A dokładniej na gruntową drogę odchodzącą z tej miejscowości w kierunku północno-wschodnim.


źródło mapy: amzp.pl

Około kilometra od ostatnich zabudowań wsi docieram na rozdroże leśne (51°44’46.0″N 15°08’38.5″). Tutaj według informacji, którą dostałem pocztą mailową stoi stary kamienny drogowskaz.

Drogowskaz odnajduję ukryty w zaroślach pod drzewem.

Na drogowskazie widoczne są wykute nazwy miejscowości oraz kierunki do nich.

Na ścianie drogowskazu skierowanej na drogę odchodzącą na wschód wykuto napisy: „nach Nißmenau” (obecnie Włostów), Christianstadt (Krzystkowice, obecnie część Nowogrodu Bobrzańskiego).

Natomiast po stronie drogi odchodzącej na północ wykuto datę ‚1847’, monogram przypominający literę ‚G’ oraz napis  „nach Jehsen”.  Napis jest o tyle ciekawy, bo drogowskaz kierował do osady, po której dzisiaj zostało juz tylko wspomnienie….


Jehsen

Początki osady sięgają XIV wieku a jej nazwa przypuszczalnie pochodzi od słowiańskiego słowa „Jazor” oznaczającego jezioro. Mieszkańcy zajmowali się rybołóstwem. Wieś całkowicie spłonęła podczas wojny 30-letniej. Po wojnie odkupili wieś Promnitzowie. Do czasów II wojny światowej osada liczyła 13 gospodarstw i mieszkało tutaj około 50 osób.

 


źródło mapy: amzp.pl

Pochodzenie nazwy osady od słowa ‚jezioro’ nie jest przypadkowe. Jeszcze do lat 20-tych XX wieku osada ta znajdowała się bowiem przy brzegu ‚Billendorfer Lug’ (czyli Jeziora Białowickiego). Jezioro to oraz osada były zaznaczane na starych mapach.


źródło mapy: deutschefotothek.de


źródło mapy: deutschefotothek.de

W latach dwudziestych XX wieku teren został osuszony a jezioro ‚Billendorfer Lug’ przestało istnieć – na kolejnych przedwojennych mapach zaznaczana powierzchnia jeziora jest coraz mniejsza aż zostaje tylko nazwa…

źródło mapy: historic.place

źródło mapy: historic.place

Kilkadziesiąt lat później osada Jehsen podzieliła los jeziora…

Po drugiej wojnie światowej ziemie zostały przyłączone do Polski Ludowej. Nazwa osady Jehsen zostaje spolszczona najpierw na ‚Bielnice-Jasień’  później  ‚Jasiennik’. Zarządzenie nr 62 Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 kwietnia 1953 r. w sprawie zmiany i ustalenia nazw miejscowości. (Monitor Polski, 1953, Nr 51, Poz. 572) oficjalnie zmienia nazwę na ‚Jasion’:

źródło ilustracji: Monitor Polski, 1953, Nr 51, Poz. 572

Oficjalna nazwa ‚Jasion’ chyba się nie przyjmuje, na powojennych mapach odnaleźć można bowiem to miejsce pod nazwą ‚Jasionówka’. Niemniej jednak funkcjonujące po wojnie różne nazwy osady nie mają dla niej znaczenia. Pod koniec lat pięćdziesiątych gospodarstwa zostają rozebrane – przysiółek znika ostatecznie na początku lat 60-tych XX wieku.


źródło mapy: geoportal.gov.pl

Kiedy wybrałem się zobaczyć jak to miejsce dzisiaj wygląda to okazało się, że drogi, które prowadziły do osady od wschodu oraz południa i są zaznaczone na powojennych mapach już nie istnieją. Od południa przejść się nie da, od wschodu przedzierać się trzeba przez pole. Po dotarciu natomiast okazuje się, że tam gdzie stały dawne gospodarstwa dzisiaj są tak gęste zarośla, że niemożliwością jest w nie wejść.

Jedynym widocznym śladem po osadzie Jehsen jest stojący przy gruntowej drodze krzyż (51°45’41.5″N, 15°08’56.5″E):

Widać, że ten krzyż został praktycznie od nowa postawiony. Zachowano jednak jego oryginalny drewniany trzon i ramiona.

Interesującą rzecz skrywa latarnia umocowana na krzyżu. Umieszczono w niej zwiniętą kartkę papieru…

Na kartce w języku polskim i niemieckim napisano tekst wyjaśniający dlaczego krzyż tutaj się znajduje. W kilku zdaniach opisano bowiem historię właśnie osady ‚Jehsen’. Ciekawy pomysł, tekst na kartce po przeczytaniu może być sporym zaskoczeniem dla kogoś, kto ‚zabłądzi’ w te pustkowie nieświadomy co tu było w przeszłości. 🙂


Kilka lat temu czytałem informację o jeszcze jednym starym kamiennym drogowskazie, na którym wykuto kierunek ‚nach Jehsen’. Ten drogowskaz miał stać na trasie żółtego szlaku turystycznego prowadzącego z Lubska do Gorzupi nieopodal wsi Roztoki (miał na nim sie znajdować również napis „nach Rostock”). Niestety pomimo kilkukrotnych przeszukiwań krzyżówek leśnych stojących w miejscach pasujących do przeczytanych informacji, nie udało mi się tego drugiego drogowskazu znaleźć.

Wychodzi na to, że kartka papieru w latarni krzyża oraz napis na kamiennym drogowskazie koło Biedrzychowic Dolnych są chyba jedynymi śladami w terenie gdzie można przeczytać to słowo – ‚Jehsen’.


Reklamy

2 thoughts on “Jasion (Jehsen) [zn.]

  1. Trafilem na Twoj blog przypadkowo w tegoroczne wakacje szukajac historii Zittau. Na tyle mnie zainspirowales opisem ze zdjeciami, ze wraz z maloletnimi synami popelnilem wycieczke rowerowa do tego miasta. Widok na zywo przeplatany fotami z Twojego Blogu wkrecil ich niesamowicie. To tylko potwierdza teze ze nie opowiadanie ale esperymentowanie uczy. Lubuskie to moj rejon z dziecinstwa. Nigdy sie nie zastanawialem nad kamieniami przy drodze, ale tymi wpisami dales mi i moim dzieciakom wskazowki na kolejne wakacje…. dzięki za to i fajnie ze mozna trafic na ludzi z pasja.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s