Mračný vrch

Muszę przyznać, że byłem pod wrażeniem ilości zachowanych kamieni granicznych na dawnej granicy opactwa broumowskiego jakie napotkałem w północno-zachodniej części Gór Stołowych na grzbiecie zwanym „Nad studánkou„. Zachęciło mnie to do kontynuacji przejścia wzdłuż linii dawnej zachodniej granicy dóbr opactwa.

Po spojrzeniu na mapy miałem do przebycia odcinek obecnej granicy administracyjnej pomiędzy miejscowościami Vernéřovice od wschodu oraz Teplice nad Metují i Bohdašín od zachodu. Trójstyk granic administracyjnych tych trzech miejscowości znajduje się tuż obok wzniesienia Mračný vrch.

źródło mapy: geoportal.gov.cz

Stare mapy katastralne z XIX wieku mają pozaznaczane opisy kamieni granicznych na tym odcinku. Z opisów tych wynika, że część kamieni jeśli się zachowała, to zakonne słupki graniczne opactwa w Broumowie. Gdy dokładniej przyglądnąłem się tym starym mapom okazało się, że opisano zakonne kamienie graniczne nie tylko na linii granicy dóbr miejscowości Vernéřovice (czego się spodziewałem), ale również na granicy dóbr pomiędzy miejscowościami Teplice nad Metují i Bohdašín odchodzącej przy wzniesieniu Mračný vrch na południowy-zachód. Wyglądało to jakby granica opactwa rozdzielała się na dwie granice od tego trójstyku.

źródło mapy: archivnimapy.cuzk.cz

Ten trochę zaskakujący opis kamieni na granicach wyjaśnił się trochę, gdy na mapie dóbr miejscowośći Bohdašín zobaczyłem, że spora część terenu leśnego została oznaczona jako należąca do dóbr klasztoru w Broumowie. Wynikałoby z tego, że tereny dóbr zakonnych zostały rozszerzone (a powiekszona granica oznaczona) ale jednocześnie pozostał opis starej granicy z wcześniejszego okresu.

źródło mapy: archivnimapy.cuzk.cz

Tak czy owak, po analizie starych map katastralnych doszedłem do wniosku, że trzeba się przejść wszystkimi trzema fragmentami granicy stykającymi sie przy wzniesieniu Mračný vrch.


Startuję w niewielkiej osadzie Nový Dvůr składającej się z kilku gospodarstw. Klimat osady wprowadził mnie w dobry nastrój już na sam początek 🙂

Idę najpierw w stronę miejsca, gdzie zakończyłem poprzednią wędrówkę grzbietem „Nad studánkou„. Nad osadą odsłania się panorama w stronę masywu Teplickich Skał w oddali.


Odcinek granicy dóbr pomiędzy miejscowościami Vernéřovice oraz Teplice nad Metují ma zaznaczone na mapie cztery opisy kamieni granicznych, w tym dwa z datą 1787.

źródło mapy: archivnimapy.cuzk.cz

Niestety żadnego z nich nie znajduje, napotykam jedynie na wkopany kamień który pomimo braku oznaczeń wygląda na oznaczenie granicy…

… oraz kamienie graniczne bez opisów, jedynie z wyrytym krzyżem maltańskim.


Docieram na wzniesienie Mračný vrch – 587m n.p.m (50°36’21.0″N, 16°12’11.0″E). Tutaj w miejscu trójstyku oraz na samym wzniesieniu również nie dostrzegam żadnych starych kamieni granicznych. Choć trzeba przyznać, że mogłem je łatwo przeoczyć, gdyż najbliższa okolica wzniesienia jest zarośnięta gęstą roślinnością.

Z wzniesienia dzięki przecince leśnej mam widok w stronę miejscowości Vernéřovice, pogoda niestety nie pozwala dojrzeć Gór Suchych na horyzoncie.

Jak ja uwielbiam takie ‚widokówki’ z lotu ptaka 🙂


Od wzniesienia Mračný vrch idę skrajem łąki i lasu na południowy-zachód z powrotem w stronę zabudowań osady Nový Dvůr. Tutaj linia graniczna na XIX-wiecznej mapie katastralnej została oznaczona kamieniami z opisem „FAB”.

źródło mapy: archivnimapy.cuzk.cz

Dostrzegam ułamany fragment kamienia. Podchodzę bliżej…

… na kamieniu wykuty symbol opactwa w Broumowie – dźwigar (brzewno), czyli pień drzewa pozbawiony gałęzi. Widoczny jest równiez trzyliterowy monogram oraz data „1888”.

Monogramy na zakonnych kamieniach granicznych w tej okolicy miały następującą postać: Pierwsza litera była inicjałem imienia opata w czasach postawienia kamienia granicznego a dwie kolejne litery ‚AB’ były skrótem od „Abbas Brzevnovensis” czyli „Opat Brzewnowa” (*).

(*) – Opactwo w Broumowie było prepozyturą opactwa w Brzewnowie, stąd interpretacja historyków liter ‚AB’ jako ‚Abbas Brzevnovensis’ (Opat Brzewnowa) a nie ‚Abbas Braunensis’ (Opat Broumova).

Monogram na wyrytym kamieniu nie jest wyraźny. W roku 1888, który jest wyryty na kamieniu, opatem był Bruno Čtvrtečka (1887 – 1922). Jednak pierwsza litera monogramu za nic nie przypomina inicjału tego opata. Zostawiam więc rozszyfrowanie monogramu na razie jako niewyjaśnione 🙂

Idąc dalej na tym odcinku aż do samych zabudowań osady Nový Dvůr nie znajduję żadnych z kamieni opisanych na mapie jako ‚FAB’.


Wracam więc z powrotem na wzniesienie Mračný vrch – chwila odpoczynku na podziwianie jesiennych widoków.


Ostatni fragment trasy wdłuż granicy dóbr to odcinek od wzniesienia Mračný vrch na południowy wschód. Na XIX-wiecznej mapie ketastralnej kilka kamieni granicznych zostało opsanych jako ‚AFB’. Pojawia się również w opisach data ‚1767’.

źródło mapy: archivnimapy.cuzk.cz

Jedyny zakonny kamień graniczny odnajduje pośrodku chaszczy,

Na kamieniu po stronie zachodniej wykuty symbol brzewna oraz monogram ‚NAB’.

Wschodnia strona kamienia to wyryta data ‚1870’. W tym czasie opatem w Broumowie był Johannes Nepomuk Rotter (1844 – 1886). Stąd też monogram ‚N A B’ można rozwinąć jako: „Nepomuk Abbas Brzevnovensis”.

Kamień ten jest więc późniejszym niż te, które opisane zostały na XIX-wiecznej mapie katastralnej. Na tym ostatnim fragmencie trasy był to też jedyny kamień z rytami jednoznacznie potwierdzającymi że jest to zakonny kamień graniczny. Kilka kamieni ale już tylko z wyrytym krzyżem maltańskim napotkałem jeszcze po wyjściu z lasu na skraj pola.


Granice dóbr w okolicy wzniesienia Mračný vrch nie okazały się więc tak ‚obfite’ w zakonne kamienie graniczne jak wcześniejszy grzbiet „Nad studánkou„. Niemniej jednak był to bardzo przyjemny kilkukilometrowy spacer w otoczeniu kolorowej jesieni.

 


 

Reklamy

One thought on “Mračný vrch

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s