Čížkovy kameny

Čížkovy kameny to prawie kilometrowej długości grupa skalna w Górach Jastrzębich położona na wschód od miasta Trutnov.

źródło mapy: geoportal.gov.cz

Główny grzbiet skalny ciągnie się na linii północ-południe.

Pionowe skały dochodzą do kilkunastometrowej wysokości.

Praktycznie cała grupa skalna „Čížkovy kameny” ukryta jest w lesie i właściwie nie ma punktów widokowych. Z pojedynczych miejsc pośród drzew można czasami dostrzec wschodnią część Trutnova – Poříčí.

Čížkovy kameny są przede wszystkim popularne wśród rowerzystów górskich, powstała bowiem tutaj dla nich sieć tak zwanych „singletrack’ów” pod nazwą „Trutnov Trails”.

Postanowiłem stanowić wyjątek i wybrałem się pieszo 🙂 Jako, że pora była poranna, pierwszych rowerzystów minąłem dopiero pod sam koniec dwugodzinnego spaceru.

Powodem przyjazdu tutaj była wiadomość otrzymana od pana Jana z Nachodu (za którą bardzo dziękuję), że kilka głazów może mnie zainteresować. Co faktycznie miało miejsce.



Przez Čížkovy kameny przebiegały dawne granice dóbr. Pokrywają się one z dzisiejszymi granicami administracyjnymi – zaznaczone czerwoną linią przerywaną na mapce powyżej na początku tego wpisu. Wystarczyło się więc przejść wzdłuż tych granic, co w praktyce pokrywało się z istniejącymi szlakami pieszymi oraz trasami rowerowymi.

Szedłem sobie więc krawędzią skalnego urwiska. W jego południowej części w pewnym momencie napotykam leżący kilkumetrowej wielkości głaz (50°33’27.5″N, 15°58’47.5″E).

Kamień jest pochylony tuż nad urwiskiem.

Na głazie widać inskrypcję oraz wyryty krzyż – jest to więc kamień graniczny.

Pod krzyżem wyryto „A: 1666 20:Maï (?)” oraz litery „M L” – co może oznaczać odnowienie granicy dóbr w 1666 roku.

Bardzo ciekawa jest druga część głazu poniżej napisów. Wyryto tutaj bowiem herb oraz dwa symbole.

Okazuje się, że najbardziej prawdopodobną hipotezę co oznaczają te wyryte dwa symbole oraz herb można odnaleźć w … XVI-wiecznym opisie ówczesnego kronikarza miasta Trutnov. Simon Hüttel, bo o nim mowa był jednocześnie malarzem i co tutaj najważniejsze również kartografem i geodetą. W 1573 r. Hüttel jako sekretarz komisji kontroli granicznej dokonał ogólnej rewizji granic posiadłości miasta Trutnov. W jego raporcie można odnaleźć następujący fragment tekstu odnośnie przebiegu granic:

„… na wielkim kamieniu przy rzece Upa w stronę Čížkových Kamieni aż do starego buku z wyrytym krzyżem a następnie do świerku z zaznaczonym krzyżem i dalej grzbietem do jego najwyższego punktu z trzema sosnami. To właśnie w tym punkcie są granice trzech dóbr: właścicieli Trutnova, Nachodu oraz Rýzmburka. W pobliżu trzech sosen na jednym z kamieni jest wyrzeźbiony herb szlachecki rodu Šumburk, a nad nim A i S …”

fragment tekstu na podstawie opisu z: trutnovskydrak.webnode.cz

Czy opis Simona Hüttela z 1573 roku pasuje do inskrypcji na tym głazie?

Pierwszy z symboli – po lewej wygląda albo na specyficzny zapis litery ‚A’ albo po prostu na niedokonczoną literę ‚A’. Drugi z symboli może być literą ‚S’ jeśli założymy że wyryto jej lustrzane odbicie. Co więcej, znajdujący się na kamieniu herb, jeśli ma on oznaczać herb szlacheckiego rodu Šumburk jest również wykuty ‚odwrotnie’ – wykute skośne pasy ciągną się w dół od prawej do lewej. Herb tego rodu ma bowiem ukośnie pasy ciągnące się w dół z lewej do prawej:

źródło ilustracji: wikipedia.org

Jeśliby więc założyć, że ryty są powiązane z oznaczeniem dóbr rodu Šumburk, pozostaje zagadką dlaczego kamieniarz wykuł lustrzane odbicie herbu oraz liter?

Pozostaje jeszcze jedno pytanie – kiedy ten ryt herbu oraz symboli mógł powstać? Na pewno przed 1573 rokiem, skoro opisał go wtedy Simon Hüttel. Przyjąłbym, że te inskrypcje powstały pomiędzy rokiem 1472 a 1521, gdyż w tym okresie Ród Šumburk (zwany również ze Šumburka albo Schönburg, Schumburg) władał miastem Trutnov.

 


Pewien fragment wyznaczonej granicy dóbr w rejonie Čížkovy kameny jest w kształcie charakterystycznego ostrego ‚klina’. Na XIX-wiecznej mapie katastralnej na ‚szpicu’ klina granicy opisano ‚WS WB 1782’, co oznacza inskrypcje na kamieniu granicznym.

źródło mapy: archivnimapy.cuzk.cz

Faktycznie w tym miejscu stoi spory głaz pokryty wyrytymi na nim inskrypcjami (50°33’55.0″N, 15°58’49.0″E).

Ryty na głazie zajmują prawie całą górną powierzchnię i ponad połowę powierzchni bocznej od południowej strony.

Przegląd rytów na tym głazie rozpocznę od wykutego herbu oraz liter „W S” obok daty „1733”.

Podobnie jak na poprzednim głazie – wyrzeźbiony herb oraz inicjały mogą być powiązane z oznaczeniem dóbr rodu Šumburk władającego miastem Trutnov w latach 1472-1521 i na ten okres można przyjąć czas powstania tych rytów. Choć w tym przypadku wykuto je już bez lustrzanego odbicia 😉

Kolejne ciekawe ryty na tym głazie to „A:1666 M L” – identyczny ryt jak na poprzednim głazie na urwisku, oznaczający zapewne rok odnowienia granicy.

Obok symbolu krzyża dostrzec można ryt „Ren:1691” – w tym roku odnowiono („Renoviert”) po raz kolejny linię granic dóbr.

Na górze głazu widać również wykute charakterystycznie splecione litery „S” oraz „T” – tak oznaczano granice dóbr miejskich miasta Trutnov (Stadt Trautenau).

Rytów na głazie jest naprawdę sporo, jeśli większość z nich dotyczy oznaczenia granic to tak mocno ‚opisany’ kamień graniczny stanowi naprawdę rzadkość. Tym bardziej, że najstarsze wykute daty sięgają XVII-wieku a symbole (herb) nawet XV-wieku.

 


Dwieście metrów na północ, przy węźle szlaków turystycznych i tras rowerowych na jednej ze skał można zauważyć wykuty napis „Walzel Höhle” (w tłumaczeniu „Jaskinia Walzel’a”) oraz namalowany znak turystyczny oznaczający jaskinię:

W tym miejscu znajduje się bowiem niewielka koleba skalna (50°34’01.5″N, 15°58’51.5″E).

Według przypowieści w tym miejscu przemysłowiec z Trutnowa o nazwisku Walzel ukrył się w czasach bitwy pod Trutnowem w 1866 roku, o czym wspomina wykuta inskrypcja na jednym z głazów w tym skalnym schronieniu.

Koleba oraz okoliczne skałki ‚udekorowane’ są różnymi wyrytymi inskrypcjami. Można znaleźć np. taki ryt z symbolem niechlubnych czasów 20 wieku…

… lub też na przykład takie ‚dzieło sztuki’ 😉


Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s