Skalny Stół

Przeglądam sobie w długie zimowe wieczory XVIII i XIX wieczne mapy katastralne udostępnione przez czeskie archiwum. Fragmenty tych map przytaczałem już kilkukrotnie we wpisach na blogu a im więcej ich przeglądnąłem tym bardziej muszę przyznać, że są one niesamowitą perełką, jeśli chodzi o znalezione na nich zaznaczone pewne szczegóły. Mój notatnik jest już pełen nowych miejsc do zobaczenia w przyszłości aby skonfrontować obecną rzeczywistość z tym co kartografowie opisali na owych mapach katastralnych 🙂

Przeglądanie jednej z map spowodowało ponowne ‚przekopanie’ mojego archiwum zdjęć sprzed lat. Konkretnie jest to mapa katastralna datowana na 1841 rok, na której w jednym punkcie zaznaczonej granicy Czech z ówczesnym Królestwem Prus znajduje się cyfra „1665”. Z dotychczasowych moich porównań zapisów na tych mapach w praktyce z dużym prawdopodobieństwem cyfra ta może oznaczać datę wykutą na słupku lub na skale 🙂

źródło mapy: archivnimapy.cuzk.cz


Owy punkt na granicy to Skalny Stół (dawna niemiecka nazwa Tafelstein) – najwyższy szczyt Kowarskiego Grzbietu w Karkonoszach o wysokości 1281m n.p.m. Miejsce popularne i znane, znajduje się ono bowiem na szlaku turystycznym i oferuje przepiękne widoki m.in. na Sowią Dolinę i Śnieżkę.

Na Skalnym Stole byłem już wielokrotnie. Szczyt opisany został przeze mnie w 2013 roku we wpisie na blogu „Graniczne Ścieżki”. Wtedy skupiłem się na nietypowym usytuowaniu obecnego słupka granicznego 23/1, który posadowiony jest kilka metrów poniżej wierzchołka, jest wręcz ukryty pod skałą.

Jak opisałem we wpisie na „Granicznych Ścieżkach” obecny słupek jest dokładnie w punkcie granicy i zastąpił dawny znak graniczny wykuty na skale, który oryginalnie był na wierzchołku Skalnego Stołu lecz odłamał się od płyty skalnej i wraz z fragmentem skały leży obecnie kilka metrów poniżej granicy.

I ten właśnie fragment skały ponownie mnie zaciekawił. Po ‚odkopaniu’ starych zdjęć ponownie się im przyjrzałem. Oprócz zamalowanego znaku granicy polsko-czeskiej widać bowiem na tej skale inne ryty, które wcześniej pominąłem i skojarzyłem dopiero po zobaczeniu daty na XIX wiecznej mapie katastralnej.

Owe ryty to „16”, „CL” oraz znak krzyża. Jestem praktycznie pewien, że jest to oznaczenie graniczne z 17 wieku! 🙂

 

Za cyframi „16” widać wyraźnie odłamanie skały – więc owa liczba musi być częścią daty „1665” zaznaczonej na mapie. Jestem ogromnie ciekaw, czy nieopodal wśród setek fragmentów skał nie znajduje się ten, który ma wyrytą pozostałą część daty, czyli „65”. Trzeba będzie się tam wybrać jak stopnieją śniegi i się temu dokładnie przyjrzeć 😉

Ciekawi mnie też co może oznaczać wyryte „CL”. Trochę metodą dedukcji z poprzednich takich miejsc wnioskuję, że mogą to być inicjały ówczesnego władcy. W Czechach o owym czasie (zakładając rok 1665) panował Leopold I Habsburg. Czy to mogą być jego inicjały? Tego nie wiem.


Przy okazji uważnego przeglądania zdjęć zrobionych na Skalnym Stole zauważyłem jeszcze jedną ciekawostkę, która początkowo mi umknęła. Na zamalowanym oryginalnym znaku granicznym nie znajduje się oznaczenie „23/1” obecnej numeracji granicy polsko-czeskiej ustalonej po II wojnie światowej, tylko poprzednie – „25/1”.  Oznaczenie „25/1” było sprzed II wojny światowej, co pokazuje mapa z 1936 roku.

źródło mapy: amzp.pl

Jednak wyraźnie widać przekucie litery „D” na „P” oraz po drugiej stronie numeracji ledwo widoczne ślady liter „CS” – czyli oznaczenia granicy polsko-czechosłowackiej. Nie znalazłem mapy po 1945 roku, która miałaby numerację granicy polsko-czechosłowackiej sprzed II wojny światowej. Znaleziona mapa z 1952 roku ma już numerację obecną w tym miejscu, czyli „23/1”

Z powyższego wygląda więc na to, że owy fragment skały odłamał się gdzieś pomiędzy 1945 rokiem (przekute „P” i „CS”) a 1952 rokiem (widoczna stara numeracja).


Na zakończenie wpisu winny jestem jednej rzeczy dla tych, którzy jeszcze nie byli na szczycie Skalny Stół w Karkonoszach – pokazania jaki roztacza się z tego miejsca widok w stronę Śnieżki. W odróżnieniu jednak od wielu dostępnych zdjęć, oto owy widok z miejsca, gdzie znajduje się fragment skały ze starymi znakami granicznymi:  😉

Przy okazji, podczas wertowania internetu w (niestety bezowocnym) poszukiwaniu informacji na temat tych starych znaków granicznych znalazłem stare zdjęcie Skalnego Stołu z postawionym na jego szczycie triangułem. Rewelacja.

źródło fotografii: dolny-slask.org.pl


 

Advertisements

4 thoughts on “Skalny Stół

  1. Bardzo lubię Pana bloga. Tak skrupulatnie penetruje Pan teren i tak dokładnie i przejrzyście opisuje, że stał się on dla mnie cennym źródłem wiedzy. Na Skalny Stole byłam dwa razy ale nie zwróciłam uwagi na to co Pan opisuje. Przy kolejnym pobycie nadrobić braki. Dziękuję i pozdrawiam.

  2. Jak zawsze świetny wpis. Podziwiam Cię za skrupulatność i szukanie wiedzy, do której nigdy bym nie dotarł. Cieszę się, że Ci się chce!

  3. Dzień dobry!
    Kiedyś widziałem ten znak jeszcze „na właściwym miejscu”, ostatnio szukałem go bezskutecznie i bardzo się cieszę, że jednak tam jest – choć odłamany.
    Pierwotnie znak wyglądał tak: 1665 / CL SG. Gdy go widziałem, był już mocno uszkodzony, ale mały kawałek litery S był jeszcze widoczny.
    CL SG to inicjały Christopha Leopolda Schaffgotscha i pamiątka ciekawiej historii. Jego ojciec, Hans Ulryk Schaffgotsch został podczas wojny trzydziestoletniej oskarżony o zdradę i ścięty, a jego majątki skonfiskowano. Małoletniego Christopha Leopolda oddano na „reedukację” do ołomunieckich jezuitów. Potem odzyskał on znaczną część ojcowskich dóbr, które – jak widać – oznaczył swymi znakami granicznymi.
    Pozdrawiam,
    Tomasz Dudziak

    • Witam,
      Ogromnie dziękuję za uzupełnienie informacji o wyjaśnienia wykutych liter. Zdjęcia we wpisie są z 2013 roku, mam nadzieję podobnie jak Pan, że ten stary znak graniczny ciągle jeszcze tam jest. Tak jak napisałem, jestem ciekaw czy odłamany fragment da się gdzieś odszukać w pobliżu. Z tego co Pan napisał należałoby szukać nie tylko brakującego ’65’, ale również ‚SG’.

      Pozdrawiam.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s