Forsowanie Nysy Łużyckiej

Wybieram się na rowerową wycieczkę wzdłuż fragmentu granicy polsko-niemieckiej na Nysie Łużyckiej. Plan trasy mam prosty – od miejscowości Przewóz jechać na południe po polskiej stronie trzymając się jak najbliżej rzeki. Po dotarciu do najbliższej przeprawy przez rzekę – powrót do Przewozu po niemieckiej stronie rzeki.
Realizacja planu „do najbliższej przeprawy” zakończyła się przejechaniem ponad 60 kilometrów 😀

Na całej trasie towarzyszyło mi ‚echo przeszłości’ wydarzeń jakie miały tu miejsce w końcu II wojny światowej:

Forsowanie Nysy (1945) – bitwa stoczona w dniu 16 kwietnia 1945 roku o Nysę Łużycką, jedna z bitew operacji łużyckiej w ramach operacji berlińskiej.

fragment tekstu: wikipedia.org


Pomniki pamięci

Pierwsza charakterystyczna rzecz to ilość miejsc upamiętniających wydarzenia z II wojny światowej. Minąłem ich po drodze sześć a i tak to nie wszystkie postawione tutaj pomniki.

Najmniejszy z nich, właściwie tablica pamiątkowa stoi w przy wysokim brzegu zakola rzeki…

… gdzie 15 kwietnia 1945 roku o godzinie 5.00 rozpoczęła się operacja forsowania Nysy Łużyckiej przez oddział 7 Dywizji Piechoty 2 Armii Wojska Polskiego (51°22’27.0″N 14°59’03.0″E):

Poza tym pomniki stoją w każdej z mijanych przeze mnie wsi…

Dobrzyń (51°25’22.0″N 14°58’32.0″E):

Sanice (51°24’41.0″N 14°58’29.0″E):

Sobolice (51°23’20.0″N 14°58’31.0″E):

… oraz w miejscach dziś tak odludnych, że dotarcie do nich jest wyprawą samą w sobie (51°20’39.0″N 14°58’55.0″E):

Przy największym z pomników upamiętniających operację „Forsowanie Nysy Łużyckiej”, który stoi dzisiaj pośrodku zachodniego krańca Borów Dolnośląskich co roku odbywają się uroczystości rocznicowe (51°20’14.0″N 14°59’04.0″E):


Fortyfikacje polowe

Nawet po kilkudziesięciu latach ślady działań wojennych pozostałości umocnień polowych widać było na całej trasie. Lasy w tej części Borów Dolnośląskich poryte są pozostałościami okopów i transzei. Najbardziej widoczne jest to na mapach cieniowanych w tego obszaru, z których wręcz można odczytać w których miejscach zgrupowane były oddziały wojsk.
W lesie natomiast jest to niekończący się ciąg rowów.

źródło map: geoportal.gov.pl

We wsi Sobolice, obok wspomnianego wyżej pomnika powstało ‚minimuzeum’. Odtworzono tutaj pieczołowicie cały system polowych fortyfikacji – transzei, stanowisk strzeleckich i artyleryjskich oraz ziemianek. Dodatkowo cała operacja forsowania Nusy Łużyckiej została tutaj dokładnie opisana na tablicach informacyjnych.
Ten stworzony na samym krańcu województwa lubuskiego swego rodzaju wojenny skansen jest według mnie doskonałym pomysłem na lekcje historii XX wieku w terenie.

źródło map i fotografii: wikipedia.org, tablice informacyjne w Sobolicach.


Mosty

… a właściwie ich brak. Do II wojny światowej na przejechanym przeze mnie odcinku istniało kilka mostów. Dzisiaj ani jeden.

Dawna linia kolejowa pomiędzy Sanice i Lodenau. Po moście kolejowym (51°24’29.0″N 14°57’46.0″E) pozostał potężny przyczółek na wysokiej skarpie Nysy Łużyckiej…

… oraz co mnie zaskoczyło, praktycznie kompletne torowisko aż do miejsca gdzie zaczynało się przęsło mostu.

W Sobolicach był most drogowy (51°22’59.0″N 14°58’03.0″E) łączący je z dzisiejszym Lodenau.

źródło fotografii: gazetalubuska.pl

Obecnie ostała się tylko droga prowadząca ‚donikąd w zarośla’ po stronie niemieckiej…

… oraz polskiej.

Ciekawostką jest na tej ‚ślepej’ drodze uchowany ostrzegawczy znak drogowy pamiętający jak nic lata PRL-u. Zastanawiam się ile łącznie pojazdów przejechało tą drogą od postawienia tego znaku 🙂

Pierwszą możliwość przekroczenia Nysy Łużyckiej miałem dopiero kilkanaście kilometrów na południe od Sobolic na wysokości wsi Bielawa Dolna.
Co prawda po przedwojennym moście ostał się tutaj również tylko przyczółek (51°17’56.0″N 15°01’38.0″E)…

… jednakże na rzece powstała w tym miejscu pontonowa kładka dla pieszych o dość ciekawej architekturze 🙂 Ta przeprawa przez Nysę Łużycką jest częścią wybudowanego tutaj po niemieckiej stronie „Parku Przygody Kulturinsel”.


Nie wspomniałem o jednym miejscu mocno związanym z bitwą „Forsowanie Nysy” w 1945 roku. Mowa o nieistniejącej miejscowości Tormersdorf, po wojnie zwanej Prędocice albo Toporów.

O tym miejscu jest osobny wpis na blogu.


 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s