Tam, gdzie Czechy są na północ od Polski…

Na pytanie „Gdzie leżą Czechy?” odpowiedź brzmi: „Przeważnie na południe od Polski” 🙂 Jest bowiem fragment granicy w Górach Stołowych, gdzie jest dokładnie odwrotnie – kierując się z Polski na północ trafimy do Czech. 🙂

źródło mapy: geoportal.gov.cz

Nosiłem się z zamiarem przejścia tego odcinka granicy polsko-czeskiej już od kilku lat. Powoli w ciągu kolejnych wypadów realizowałem ten plan czasami dosłownie ‚metr po metrze’. Wydaje mi się, że powłaziłem wszędzie gdzie się dało dotrzeć tutaj na granicę bezpiecznie bez sprzętu wspinaczkowego 😉

Ten fragment granicy polsko-czeskiej jest według mnie jednym z ‚szalonych’ ale i najciekawszych na pewno w całych Sudetach. Słupki i znaki graniczne są bowiem poumieszczane na głazach i skałach, a załamania granicy pod kątem prostym a momentami wręcz i ostrym występują często co kilkadziesiąt metrów. Nurtuje mnie pytanie co było przyczyną takiego wyznaczenia granicy przed wiekami.

Pełny przebieg granicy polsko-czeskiej w tym miejscu umieściłem na blogu „Graniczne Ścieżki” we wpisach:

Oprócz słupków i znaków wykorzystanych do oznaczenia obecnej granicy polsko-czeskiej, napotkać można tutaj szereg starszych oznaczeń granicznych wyrytych na skałach. Pewnego rodzaju ‚diamentem’ jest znak 182/6 a właściwie cały zbiór dawnych znaków granicznych na skale obok niego.

Na całym tym odcinku granicy przeważający rodzaj zachowanych starych znaków granicznych pokrywa się z oznaczeniami granicznymi na mapie katastralnej z 1846 roku. O ile na tychże mapach podany został tylko dwucyfrowy numer danego znaku granicznego, o tyle w terenie okazało się, że numer był prawie zawsze poprzedzony literą ‚N’. Ponad oznaczeniem wykuwano znak krzyża granicznego. Widać poza tym, że oznaczenie było podwójne Od dzisiejszej strony czeskiej (a dawniej austriackiej) litera ‚N’ była z reguły lustrznym odbiciem, a krój cyfr byl ‚pisany:

Natomiast po dzisiejszej stronie polskiej (a dawniej pruskiej) krój cyfr był ‚drukowany’ i wykuty wewnątrz okręgu:

Opisuję poniżej ten fragment granicy w kierunku zgodnym z rosnącą numeracją obecnej granicy polsko-czeskiej. Oto co udało mi się dotychczas wypatrzeć.


Tam, gdzie Czechy są na północ od Polski…


Na skale naprzeciw obecnego znaku granicznego 180/21 zachowane stare oznaczenie granicy – „16”

Na skale kilkanaście metrów od obecnych słupków granicznych 180/22AB wyryte zaznaczone na mapie daty „1706 1708”:

 

Na skale przy słupku granicznym 18022B wykute stare oznaczenie granicy – „17” i tuż przy nim symbol brzewna – granicy opactwa broumowskiego. Poniżej tych znaków kolejny symbol brzewna.


Dość „oryginalnie” wykuty na szczycie skały słupek graniczny 180/24:

Słupek graniczny 180/26 a za nim obszar nie do przejścia do następnego słupka widocznego na skale w oddali…


Stare znaki graniczne od „18” do „24” to dzisiejszy odcinek granicy pomiędzy słupkami 180/27 a 180/34.

Pomiędzy słupkami 180/29 i 180/30 na skale widać wykutą liczbę ‚232’. Być może jest to ślad jeszcze jednego – trzycyfrowego rodzaju oznaczania granicy w XIX wieku.

Na skale pod słupkiem 180/32 widoczne skucia starych oznaczeń. Widać fragment okręgu, w którym był wykuty ‚pruski’ numer graniczny. Porównując starą mapę katastralną ze współczesną mapą – był tutaj znak graniczny „22”

Pomiędzy słupkami 180/33 i 180/34 na linii granicy stoi ogromny szeroki głaz.

Na ścianie głazu wykuto pionową strzałkę, zapewne oznaczającą linie graniczną.


Stare znaki graniczne od „25” do „29” to dzisiejszy odcinek granicy pomiędzy słupkami III/181 a 181/4.

Znak graniczny „25” na skale pod słupkiem III/181:

Znak graniczny „26” u podstawy skały, na której stoi słupek 181/1.

Znak graniczny „28” na dole ściany skały, na której stoi słupek 181/3.


Stare znaki graniczne od „30” do „33” przy obecnych znakach granicznych 181/5 – 181/8:

Podwójny znak graniczny „30” na skałach przy słupku 181/5:

Znak graniczny „31” na głazie pod słupkiem 181/6:

Nietypowe załamanie linii granicznej pod kątem ostrym przy słupku granicznym 181/7…

… i znak graniczny „32” kolo niego:

Znak graniczny „33” na głazie pod słupkiem 181/8:

Granica dociera do skraju wąwozu „Czarny Piotruś„:


Słupek graniczny 181/13 już po drugiej stronie wąwozu:

Obok słupka 181/13 wykuty stary znak „37” oraz data 1787:

Słupek graniczny 181/16:


Stare znaki graniczne od „43” do „45” przy obecnych słupkach granicznych 181/20 – 181/22:

Zachowany podwójny znak graniczny „43” na głazach przy obecnym słupku 181/20:

Znak graniczny „44” na skale za obecnym słupiem granicznym 181/21:

Znak graniczny „45”:

… oraz obecny słupek graniczny 181/23:


Stare znaki graniczne „49” i „50” przy obecnych słupkach granicznych 181/27 oraz 181/28:

 


Znak graniczny III/182 oraz zachowana przy nim na skale data „1787”:


Pod skałą, na której znajduje się obecny słupek graniczny 182/1 zachował się poprzedni słupek graniczny z numeracją używaną w I połowie XX wieku.

W tym miejscu był to numer 9/1, ten znak graniczny oznaczony został na mapie z 1904 roku…


źródło mapy: amzp.pl

.. jak i na mapie z 1952 roku:


źródło mapy: archivnimapy.cuzk.cz



Na zakończenie tego dość długiego wpisu wspomniany graniczny DIAMENT – znak graniczny 182/6, który opisałem tutaj.


 źródło map katastralnych z 1846 roku: archivnimapy.cuzk.cz


Opisane miejsca znajdują się na terenie Parku Narodowego Gór Stołowych poza znakowanymi szlakami pieszymi.


Reklama

One thought on “Tam, gdzie Czechy są na północ od Polski…

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s