Nad Kudową-Zdrój: granicą z Brzozowia do Słone.

Ten odcinek obecnej granicy polsko-czeskiej jest kolejnym świadkiem historii zmian przebiegu granicy w XX wieku. Użyłem słowa ‚zmian’ gdyż miały one miejsce dwukrotnie.

Postanowiłem więc przejść się wzdłuż obecnej linii granicznej, próbując również odbić na stare odcinki granicy. Ciekawiło mnie bowiem, czy zachowały się jakiekolwiek ślady dawnego przebiegu granicy. Przed tą wędrówką znalazłem jedynie dwie stare mapy tego rejonu: niemiecką z 1919 roku oraz czeską z 1952 roku.

Swego rodzaju perełką jest również zdjęcie lotnicze z 1953 roku, na którym widać wyraźnie pas graniczny biegnący starym przebiegiem granicy (linia niebieska – granica sprzed korekty w 1958 roku, linia żółta – obecny przebieg granicy).

źródło zdjęcia lotniczego: kontaminace.cenia.cz


Wyprawę zaczynam we wsi Brzozowie [niem. Birkhagen], obecnie przyłączonej do Kudowy Zdrój. W Brzozowiu barokowy kościół św. Piotra i Pawła z 1400 r.

Kościół otoczony jest murem, wewnątrz którego zachował się zadbany przykościelny cmentarz.

Idąc w górę wsi docieram do dawnego przejścia granicznego Brzozowie – Česká Čermná.

Tutaj odbijam na granicę. W okolicy słupka granicznego 147/6 granica odbija na zachód. Jednak do 1945 roku prowadziła ona dalej na południe łukiem do obecnego słupka III/148 co widać na poniższej mapie (czerwona linia-obecny przebieg granicy).

źródło mapy: deutschefotothek.de

Dzisiaj, po kilkudziesięciu latach przedwojenna granica praktycznie zanikła w terenie. Jest jednak jeden ślad: wspomniany słupek III/148.

Na szczycie słupka można dostrzec skuty stary kierunek granicy, który pokrywa się z przedwojenną mapą.

Od tego miejsca przedwojenny przebieg granicy przez najbliższe kilka kilometrów przetrwał do roku 1958, kiedy to nastąpiła korekta granicy między Polską a Czechosłowacją. Na poniższej mapie z 1952 roku widać granicę sprzed korekty, linią czerwoną zaznaczyłem jej obecny przebieg.

źródło mapy: archivnimapy.cuzk.cz

Po drodze w krzakach znajduję taką graniczną ‚perełkę’ 🙂

Tablice te zostały zdjęte po wejściu Polski do układu z Schengen, na polskiej granicy z państwami należącymi do tego porozumienia ostały się tylko betonowe słupy.
Pierwszy raz po przewędrowaniu łącznie już chyba ponad dwustu kilometrów granicą polsko-czeską spotykam ten zapomniany już ślad historii. Tablicę zostawiam pod miejscem, gdzie pewnie dawniej wisiała.

Idę odcinkiem granicy, który się nie zmienił podczas korekty w 1958 roku. Znak graniczny 148/5 nietypowy – wykuty w kamieniu.

Kolejna ciekawostka obok słupka 148/12 – kamień w wyrytą datą 1925 i inicjałami ‚JBD”.

Tutaj mam w końcu możliwość wyjścia z lasu 🙂 – na łąkę ponad wsią Brzozowie.

Wracając do przebiegu granicy sprzed 1958 roku – kolejny ślad na szczycie słupka 148/15 na którym widać zatarty stary kierunek granicy.

Od tego miejsca obecna granica biegnie przez górę Jaźwiec, podczas gdy do 1952 roku granica omijała tę górę jej zachodnimi stokami. Kolejny ślad znajduje po drugiej stronie tej góry – na szczycie słupka 149/5:

Od tego miejsca granica sprzed korekty w 1958 roku i obecna spotykają się jeszcze trzykrotnie (słupki 149/8; 149/15; 150/21), jednak w żadnym z tych miejsc nie zauważyłem śladów zmiany granicy na słupkach.

Przy słupku 150/8 wycinka leśna odsłoniła widok na Nachod w oddali.

Wędrówkę zakończyłem niedaleko dawnego drogowego przejścia granicznego Kudowa-Słone – Nachod przy słupku 150/21. Na zdjęciu obecna granica idzie lewą stroną polnej drogi, podczas gdy do 1958 roku prowadziła ona wdłuż linii drzew do prawej strony zdjęcia.

Pomimo, że obecnie można bez problemu poruszać się na granicy, byłem jednak podczas wędrówki bacznie obserwowany 😉


Post scriptum:

Cały przebyty odcinek granicy na blogu „Graniczne Ścieżki” we wpisach:


 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s