Fort Pasterka

Kiedy pod koniec 2015 roku opisywałem Fort Wilhelma, wpadła mi do ręki publikacja „Des Ingenieurmajor Müllers Blockhäuser in der Grafschaft Glatz„. Opisywała ona w języku niemieckim budowle obronne powstałe w XVIII wieku w dawnym hrabstwie kłodzkim.

Tam znalazłem fragment opisujący „Das Blockhaus bei Passendorf”.

Passendorf to niemiecka nazwa wsi Pasterka w Górach Stołowych. Wydawało mi się, że już znam dość dobrze tę okolicę i co najwyżej nie wiem o jakiejś inskrypcji na jakiejś z okolicznych skał. Ale żeby rzecz w Pasterce, o której pierwszy raz się dowiaduję, to był fort?

W publikacji załączony był plan fortu (a właściwie baterii, ze względu na jej niewielkie rozmiary).

Na mapie cieniowanej poszukuję więc w okolicach Pasterki podobnego kształtu. I znajduję 🙂

źródło mapy: geoportal.gov.pl

Już wiedziałem od czego zacznę następny pobyt w Górach Stołowych 🙂


Pół roku później, w maju 2016 nadarza mi się w końcu okazja by pojechać do Pasterki i w rzeczywistości zobaczyć czy coś pozostało po forcie.

Parkuję na parkingu leśnym pod Szczelińcem. Idę początkowo szlakiem niebieskim wokół Szczelińca Małego i odbijam w pierwszą leśną drogę w prawo. Docieram do głazu z wyrytym numerem 17 …

… i ponownie w prawo. Po kilkudziesięciu metrach jestem na miejscu (50°29’05.0″N, 16°19’43.0″E).

Z dawnego fortu – baterii nie został kamień na kamieniu. Można dostrzec jedynie obwałowanie ziemne układające się w charakterystyczny kształt, który widać na planie fortu. Na zrobionym zdjęciu niestety tych regularnych wałów ziemnych nie widać. Z układu obwałowań widać, że ‚ramię’ fortu miało długość około 30-40 metrów.

Pozostałości jest faktycznie niewiele, dodatkowo są one opanowane przez las. Fort w Pasterce to już praktycznie tylko historia pokazana na zachowanych starych planach budowli.

Pozostaje pytanie skąd się jednak wzięła ta niewielka bądź co bądź budowla obronna tutaj? Tym bardziej, że półtora kilometra stąd znajdował się dużo większy (i dzisiaj dużo bardziej znany) Fort Karola.

Otóż przyczyną powstania fortu w Pasterce było ukształtowanie terenu. Z Fortu Karola nie było dobrej obserwacji w kierunku północnym,  widać bowiem stamtąd jedynie nieduże wypłaszczenie obecnie zwane Sawanną Pasterską. Fort w Pasterce stał na krawędzi tej wierzchowiny ponad traktem prowadzącym ówcześnie z Pasterki do Karłowa i pozwalał na dużo większy zasięg obserwacji terenu na północ aż pod Broumowskie Ściany. Bliskość Fortu Karola (który był w zasięgu wzroku) spowodowała, że nie było potrzeby aby Fort w Pasterce był jakoś nadzwyczajnie rozbudowany obronnie – pełnił on więc zapewne tylko funkcję obserwacyjną..


Dzisiaj drogą pod fortem w Pasterce prowadzi szlak turystyczny i rowerowy z Karłowa do Pasterki. Miejsce, gdzie stał fort jest całe 40 metrów (!) od szlaku, w miejscu gdzie kamienista droga schodzi ostro w dół w stronę Pasterki.

Od szlaku można dotrzeć do miejsca po forcie idąc pod górę w kierunku południowym obok widocznej z drogi stacji ujęcia wody.

 

 

 

 


źródło map: geoportal.gov.pl

źródło planów fortu: „Des Ingenieurmajor Müllers Blockhäuser in der Grafschaft Glatz”

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s