KP/KS czyli Granica Królestw Prus i Saksonii – kamienie graniczne 7-26

W kwietniu 2015 roku opisałem „początek” granicy prusko-saksońskiej, czyli sześć kamieni granicznych, które znajdują się bądź znajdowały na obecnym terenie Polski.

Pora na opis przebiegu granicy leżącej obecnie u naszych zachodnich sąsiadów. Małej jej części, gdyż całodniowa wyprawa rozpoczęta przy kamieniu granicznym nr 7, zakończyła się przy kamieniu nr 26. Cele były oczywiście bardziej ambitne, jednakże poziom trudności niektórych odcinków dawnej granicy prusko-saksońskiej oraz czas spędzony na poszukiwaniu niektórych kamieni granicznych spowodował, że nie starczyło dnia by podążyć dalej.

Nie przeszkodziło to jednak aby opis tego krótkiego odcinka granicy okazał się jednym z najdłuższych wpisów na tym blogu. 😀

Na załączonych poniżej starych mapach, oprócz zaznaczonego przebiegu granicy umieściłem numery znalezionych i opisanych kamieni granicznych. Gwiazdka przy numerze kamienia oznacza, że jest on obecnie w innym miejscu niż jego oryginalne położenie pokazane na mapie.

Kończąc ten wstęp, jak już wspominałem w części pierwszej granica prusko-saksońska jest skutkiem ustaleń Kongresu Wiedeńskiego z 1815 roku.

 

Właśnie mija 200 rocznica tego wydarzenia historycznego…

 

 


 

KP/KS
czyli
Königreich Preußen / Königreich Sachsen Grenze
czyli
Granica Królestw Prus i Saksonii

Kamienie graniczne 7-26

Przebieg dawnej granicy prusko-saksońskiej przecina obecną granicę polsko-niemiecką na Nysie Łużyckiej w okolicy przejścia drogowego Radomierzyce – Hagenwerder.

źródło mapy: deutschefotothek.de

KP/KS 7


Kamien graniczny nr 7 znajduje się kilkadziesiąt metrów na północ od mostu granicznego. Jest on ukryty w zarośłach tuż obok opuszczonego budynku (51°03’41.2″N 14°57’54.5″E).

 

Po drodze do następnego kamienia mijam na krzyżówce stary drogowskaz (51°03’41.5″N 14°57’30.0″E).

 

 

KP/KS 9


Para kamieni granicznych nr 9 schowana jest w zaroślach kilka metrów od torów kolejowych (51°03’22.8″N 14°57’22.0″E).

Kamień po ‚pruskiej’ stronie granicy; dotarcie do kamienia będącego po stronie ‚saksońskiej’ (na drugim planie) było praktycznie niemożliwe.

Część kamieni granicznych na granicy prusko-saksońskiej tworzyła tak zwane pary. Kamień po stronie pruskiej pomalowany był w biało-czarną ‚jodełkę’, podczas gdy kamień po stronie saksońskiej w ‚jodełkę’ biało-zieloną. Również krój cyfr na obu kamieniach był różny.

Na wielu kamieniach odnowiono przez miłośników oryginalne malowanie.

KP/KS 11


Para kamieni granicznych nr 11 stoi przy obecnej drodze S128 (51°03’14.5″N 14°56’07.0″E).

W latach 60tych XX wieku na tych terenach rozpoczęła się odkrywkowa eksploatacja węgla brunatnego. Powstała kopalnia obejmująca swoim zasięgiem dawny przebieg granicy prusko-saksońskiej pomiędzy kamieniami granicznymi 12-20.

żródło mapy: deutschefotothek.de

Kopalnia węgla brunatnego Berzdorf została zamknięta w 1997 roku. Teren po kopalni zrekultywowano – wyrobisko zalano wodą skutkiem czego powstało jezioro „Berzdorfer See”. Pokopalniane hałdy natomiast zalesiono. Przebieg granicy prusko-saksońskiej naniesiony na dzisiejszy teren jest następujący:

źródło zdjęcia satelitarnego: google.com

Jeden z kamieni – numer 17 został przeniesiony z terenu kopalni i postawiony jako ciekawostka na szlaku turystycznym biegnącym po zrekultywowanej hałdzie.

 

KP/KS 17


Kamien graniczny nr 17 umieszczony przy leśnej drodze po zamknięciu kopalni w 1997 roku (51°03’41.3″N 14°55’04.6″E). Na jego oryginalnym miejscu jest obecnie jezioro „Berzdorfer See” (w miejscu dawnego wyrobiska kopalni węgla brunatnego).

Następną napotkaną parą kamieni granicznych były kamienie nr 21. Jak widać na mapie zaznaczone z gwiazdką, ale o tym za chwile…

źródło mapy: deutschefotothek.de

KP/KS 21


Para kamieni granicznych nr 21 stoi na poboczu drogi na południe od wsi Friedersdorf (51°04’56.0″N 14°52’46.5″E).

Prawdę mówiąc spodziewałem się tych kamieni nr 21 wg starej mapy w zupełnie innym miejscu. Ich obecna lokalizacja przy drodze to wg map lokalizacja … kamienia (bądź pary kamieni) nr 22! Wygląda na to, że kamienie nr 21 zostały celowo przeniesione w to miejsce. Stąd gwiazdka na mapie.

Zaciekawiło mnie jeszcze jedno, kilka metrów za kamieniami nr 21, w trawie koło pola kukurydzy leżą dwa inne kamienie – czyżby były one parą nr 22 stojącą oryginalnie tutaj? Te leżące kamienie są w o wiele gorszym stanie, więc może zostały one ‚marketingowo’ zastąpione przez miłośników ‚ładniejszą’ w wyglądzie parą 21? Oryginalna lokalizacja kamieni nr 21, około kilometr od tego miejsca jest ‚dość’ odludnym miejscem natomiast obecne łatwo dostępne i widokowe.

W każdym razie podsumowując: kamienie nr 21 są w miejscu kamieni 22…

Do następnej pary kamieni trasa była niesłychanie widokowa…

… po czym wjechałem w las.

 

KP/KS 23


Para kamieni granicznych nr 23 ukryta na skraju pola i lasu około 10 metrów od leśnej drogi (51°04’31.8″N 14°51’16.2″E).


KP/KS 24


Para kamieni granicznych nr 24 przy leśnej drodze (51°04’48.2″N 14°50’42.2″E).

Od tego momentu nastąpiła najtrudniejsza część trasy. Przez najbliższe kilometry prowadziłem rower idąc wzdłuż linii granicy prusko-saksońskiej. Pomimo, że na mapach (tych współczesnych) przez większość odcinka były zaznaczone drogi leśne, śmiem twierdzić, że pewnie nie były one używane od dziesięcioleci 🙂

źródło mapy: deutschefotothek.de

Taki ‚surviwal’ wzdłuż linii granicy miał swoje plusy, w kilku miejscach napotkałem słupki pomalowane na biało z numerem i datą (1766). Wnioskuję, że są one starymi znakami wyznaczające dawną granice, a data sugeruje, że były to czasy sprzed Kongresu Wiedeńskiego.

Ostatni z tych znaków (z numerem 1) stoi tuż obok pary kamieni granicznych nr 25

KP/KS 25


Para kamieni granicznych nr 25 na zboczu wzgórza ‚Friedersdorfer Berg’ (51°05’32.5″N 14°50’37.5″E).


KP/KS 26


Kamień graniczny nr 26 ukryty w zaroślach około 20 metrów od mostka nad strumieniem (51°05’50.8″N 14°50’11.6″E).

Pieszy ‚survival’ pomiędzy kamieniami 24 i 26 spowodował, że po odnalezieniu kamienia nr 26 skończył mi się czas 🙂 Dotarłem do osady Deutsch Paulsdorf. Jak napisałem na wstępie opisany odcinek to dopiero mała część granicy prusko-saksońskiej na terenie Niemiec.


Dalszy przebieg granicy we wpisie: KP / KS – kamienie graniczne 27-32



Reklamy

2 thoughts on “KP/KS czyli Granica Królestw Prus i Saksonii – kamienie graniczne 7-26

    • Witam, zachęcam Pana (jeśli Pan jeszcze nie był) do odwiedzenia tych śladów ‚KP/KS’. Część słupów granicznych jak widać we wpisie znajduje się tuż obok dróg, więc można nawet podjechać samochodem. A od Nowogrodźca ma Pan niedaleko 🙂

      Podany przez Pana wpis (jak i cały Pana blog) bardzo ciekawy.

      Pozdrawiam.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s