Trąbka na słupie – trakt poczty brandenbursko-pruskiej: Zielona Góra – Leśniów Wielki

A właściwie jej niewielki kilkunastokilometrowy odcinek na zachód od Zielonej Góry.

Nosiłem się z tym wpisem od wielu tygodni. Brakowało mi jednej rzeczy… mapy. Takiej, na której czasy poczty brandenbursko-pruskiej będą jeszcze widoczne. Uśmiechnęło się do mnie szczęście – znalazłem taką. W archiwach niemieckich – mapa Messtischblatt z 1898 roku – dokładnie zachodnie okolice Zielonej Góry. 🙂

Wracając do traktu pocztowego. Przez Zieloną Górę prowadził trakt ‚Reichstrase 5’ z Berlina do Wrocławia. W XVIII i XIX wieku zaczęto stawiać słupy drogowe dla usprawnienia usług pocztowych.  Mila pruska wynosiła 7.53 km. Zdecydowano stawiać słupy co ćwierć mili, czyli co ok. 1.9km. Milowe, półmilowe i ćwierćmilowe słupy pozwalały na orientowanie się w przebytych odległościach oraz umożliwiały zachowanie dyscypliny czasowej, przewidzianej w wykazach kursów dyliżansów. Na wspomnianej mapie w 1898 roku na drodze z Zielonej Góry w stronę Berlina (czyli na dawnym trakcie pocztowym) zaznaczone zostały pozycje sześciu słupów pocztowych (ponumerowane przeze mnie od strony Zielonej Gory na zachód):

źródło mapy: deutschefotothek.de

Były one w następujących miejscach:

51°56’21.5″N 15°28’32.5″E – okolice obecnego wjazdu z ulicy Wojska Polskiego na teren Uniwersytetu

51°56’35.4″N 15°26’58.0″E – obecnie skrzyżowanie ulicy Wojska Polskiego z ulicą Świerkową

51°56’51.7″N 15°25’16.0″E

   

51°57’15.8″N 15°23’41.3″E – okolice obecnego skrzyżowania DK 32 z drogą do Radomi (nieistniejąca osada Meileiche) – w tym miejscu znajduje się słup półmilowy (o nim poniżej)

51°57’41.7″N 15°22’10.5″E

51°58’22.7″N 15°20’59.4″E

 

Na tym odcinku mapy z 1898 roku obecnie zachowały się 3 słupy; 2 milowe i jeden półmilowy, jednak ich umiejscowienie (z wyjątkiem słupa półmilowego) jest inne niż na wspomnianej mapie – obecnie znajdują sie one w miejscach zaznzczonych zieloną strzałką:

Dlaczego przesunięto słupy? – Po wprowadzeniu w Prusach systemu metrycznego słupy milowe na ‚Reichstrase 5’ przestawiono na system kilometrowy i do dziś zachowane obeliski spotkać można na odcinkach dziesięciokilometrowych.

Co ciekawe zmiana systemu metrycznego spowodowała, że słup półmilowy w okolicach skrzyżowania do Radomi stoi raptem o kilkanaście metrów 🙂 od pozycji poprzedniego słupa.


Zachowany słup najbliżej Zielonej Góry można zobaczyć na ulicy Wojska Polskiego około 650 m przed przejazdem kolejowym. Cały słup z cokołem i zwieńczeniem zamalowano na czerwono, trąbkę na złoto, zaś opaskę na niebiesko. Prawdopodobnie podczas poszerzania drogi słup przemieszczono i niepotrzebnie obrócono o 90 st., gdyż trąbki nie są ustawione zgodnie z kierunkiem jazdy, aby były widoczne zbliżając się do niego z obu stron.

Kolejny słup, wspomniany powyżej – półmilowy 5 kilometrów dalej. Na ścianach są widoczne gęsto i równomiernie rozłożone poziome linie oraz liczne ślady uszkodzeń mechanicznych powstałych prawdopodobnie od kul.

Po kolejnych 5 kilometrach, ok. 250 metrów za skrzyżowaniem z drogą prowadzącą do wsi Sudoł, następny słup milowy:

W górnej części tego słupa można dostrzec zamalowane nazwy miejscowości.


Nie są to jedyne zachowane pozostałości poczty brandenbursko-pruskiej na Ziemi Lubuskiej. Będzie więc o czym pisać 😉

… no i stało się: oto druga część”Trąbki na słupie”

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s