Kamienne krzyże w Lubuskiem – Nowoszów

Określenie ‚krzyż pośrodku lasu’ jest tutaj zbyt ogólne. Do najbliższej asfaltowej drogi jest od niego co najmniej kilka kilometrów i to w każdym kierunku. Najbliższa osada – Nowoszów, już nie istnieje.

Wytyczyłem sobie kilka możliwych dróg dojazdu do krzyża w zależności od możliwości czasowych jakie będę miał kiedy dotrę w tę okolicę. Kiedy nadarzyła się w końcu okazja, miałem raptem około godziny czasu by odnaleźć ten krzyż. Decyzja padła, że wystartuję od wschodu czyli od drogi Świętoszów – Osiecznica.

Po przyjeździe na miejsce startowe (51°25’08.5″N 15°23’32.8″E) przed oczami ukazała się piękna szutrowa droga leśna nr 17:

… oraz pewna informacja:

Droga nr 17 prowadzi wygodnie aż pod sam krzyż. Dowiedziałem się jednak o tym dopiero na ostatnich kilkuset metrach 🙂 gdyż trasa jaką sobie wytyczyłem (a wolałem nie zbaczać na tym terenie z obranego kursu) miała inny przebieg. Okazało się że mój rower musiał robić za czołg w dawnym poligonowym piachu. Stąd też wielka radość zobaczenia znajomego numeru ’17’ drogi leśnej, skorzystałem z niej przy powrocie prując rowerem ile sił w nogach i tym sposobem zmieściłem się (nawet z pewnym zapasem) w planowanej godzinie czasu :).

Sam krzyż jest tuż przy wspomnianej leśnej drodze nr 17 (51°25’43.3″N 15°19’13.3″E) niedaleko administracyjnej granicy województw lubuskiego i dolnośląskiego:

Po pożarze lasu (1974 r.) krzyż przez kilka lat leżał wśród zgliszczy. Podczas prac rekultywacyjnych został uszkodzony przez pług leśny, stąd brak dwóch ramion.

Zachowało się przedwojenne zdjęcie krzyża:

Na przecięciu ramion krzyża znajduje się dziś właściwie niewidoczny trójwierszowy napis:

SW
1768
16. Novbr.

źródło fotografii: dolny-slask.org.pl

Legenda głosi, że 16 listopada 1768 r. znalazł tu śmierć niejaki Samuel Weise lub Wenzel. Inna z legend mówi, że pewien czarownik chciał w tym miejscu zwołać wszystkie żmije z całej puszczy i zaczarować je, lecz popełnił jakiś błąd w sztuce i te go zagryzły.

Mapa przebiegu trasy od szosy Świętoszów – Osiecznica do krzyża drogą leśną nr 17.

źródło mapy:geoportal.gov.pl

fragmenty tekstu na podstawie opisu z „Ulotka – szlak kamiennych zabytków dawnego prawa”

Advertisements

2 thoughts on “Kamienne krzyże w Lubuskiem – Nowoszów

  1. Bardzo fajny opis i pomocny w odnalezieniu krzyża. Nie jest to jednak krzyż pokutny. W XVIII w. od stuleci już takowych nie stawiano a nawet jeżeli jest starszy i data umieszczona została wtórnie to też nie musi być pokutny. Uznanie wszystkich tych kamiennych krzyży za krzyże pokutne jest współczesną legendą i niestety dowodem na to jak w niby racjonalnych czasach tworzą się mity 🙂

    • Po dotarciu do tego krzyża moim celem było opublikowanie na tym wpisie najprostrzej drogi do niego, aby ułatwić każdemu kto chciałby go zobaczyć dotarcie w to odludne miejsce. Trochę żałuję, że nie miałem wtedy zbyt dużo czasu i nie pojechałem rowerem dalej zobaczyć nieistniejącą wioskę Nowoszów – może uda się następnym razem 🙂
      Co do nazewnictwa – zgadzam się, że słowa ‚krzyż pokutny’ często nie są właściwie przytaczane przeze mnie. Choć jak kiedyś wspomniałem ta nazwa się (błędnie) już tak potocznie przyjęła, że może być ponoć traktowana zwyczajowo poprawnie. Prawdę mówiąc przy chwili jesienno-zimowego wieczornego czasu noszę się z zamiarem poprawienia tych słów we wpisach na blogu na po prostu ‚kamienne krzyże’, aczkolwiek tych poprawek już naprawdę będę miał sporo 😉
      Pozdrawiam.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s